Wednesday, September 24, 2014

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೫






"ಕರ್ವಾಲೋ"


ಬರೆದಿರುವವರು; ಕೆ ಪಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೧೯೭೯ ( ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ.)
೨೦೧೩ ( ಮೂವತ್ತೊಂದನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ.),
ಕ್ರಯ; ನೂರಾಐದು ರೂಪಾಯಿ.


" ನಾನು ಮಂದಣ್ಣನ ಡ್ರಂ ಘಟನೆಯ ಅನಂತರ ಸುಮಾರು ದಿನ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕರ್ವಾಲೋ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಹೊರಗೆ ಹಲೋ ಎದುರು ಕೈ ಬೀಸುತ್ತಾ ಆಗೀಗ ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹೀಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹಟಾತ್ತಾಗಿ ಮಂದಣ್ಣನನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಯೋಗ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಪ್ಯಾರ ಒಂದು ದಿನ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ನಮ್ಮೂರಿನಿಂದ ಐದಾರು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಗನಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಗನಹಳ್ಳಿ ಬಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ಮಂದಣ್ಣ ನಿಂತಿದ್ದನಂತೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ ಪ್ಯಾರ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ಯಾರನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿದನಂತೆ. ಕೊಂಚ ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ ಪ್ಯಾರನನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಕರೆದು 'ಏನೋ ನಿಮ್ಮ ಸೌಕಾರ್ರು ಎನ್'ವಿ ತಗೋತಾರೇನೋ?' ಎಂದು ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದನಂತೆ. ಅವನನ್ನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕೇಳಿದ ತರದಲ್ಲಿ ಎನ್'ವಿ ಅಂದರೆ ಯಾವುದೋ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯವಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದ ಪ್ಯಾರ 'ಛೇ ಛೇ ಅವರಿಗೆ ಅಂಥದ್ದೆಲ್ಲಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ' ಎಂದನಂತೆ.

'ಹಂಗಾರೆ ನಿಮ್ಮ ಸೌಕಾರ್ರು ಯಾವ ಜಾತಿಯೋ?' ಎಂದನಂತೆ.
ಪ್ಯಾರ 'ಗೌಡ್ರು' ಎಂದ.
'ಲಿಂಗಾಯ್ತ ಗೌಡ್ರ?'
'ಇಲ್ಲಪ್ಪಾ ಒಕ್ಕಲಿಗರು'
'ಹಂಗಾರೆ ಮಾವ್ಸ ತಿನ್ನಬೇಕಲ್ಲ?'
'ಓ ಅದಾ! ಅದು ತಿನ್ತಾರೆ!' ಎಂದು ಪ್ಯಾರ ಹೇಳಿದನಂತೆ.

'ಹಂಗಾರೆ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಸೊಲ್ಪ ನಾಳೆ ತಂದು ಕೊಡಲೇನೋ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ಯಾರ 'ಓ ಆಗಲಿ' ಎಂದನಂತೆ. ಪ್ಯಾರ ನಡೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳಿದ.

'ಲೋ ಪ್ಯಾರ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಅಂದ್ರೇನು ಗೊತ್ತೇನೋ' ಎಂದೆ.

'ಮಟನ್ ಅಂದ್ರೆ ಮಾವ್ಸ ಅಲ್ಲೇನ್ ಸಾಮಿ, ನಮ್ಮ ಭಾವ ಮುಡುಗೆರೆಲಿ ಪೇನ್ಸಿ ಮಟ್ಟನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಇಟ್ಟಿದಾನೆ' ಎಂದ.

'ಮಂದಣ್ಣ ಹಂದಿ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಅಂದಿದಾನೆ ಕಣೋ! ನಿನ್ಮನೆ ಹಾಳಾಗ, ಅವನ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕ, ಸಾಬರ ಬಾಯಿಗೆ ಹಂದಿಮಾಂಸ ಹಾಕಿ ಜಾತಿ ಕೆಡಿಸಿದರಂತ ಜಗಳ ತೆಗೆದೀಯ ಈಗ್ಲೆ ಹೇಳಿದೀನಿ' ಎಂದೆ.

'ಅಯ್ಯಯ್ಯೋ ಸುವ್ವರ್ ಮಾವ್ಸನೇನು ಸಾಮಿ, ಅರ್ರೆ ಇಸ್ಕಿ. ಮಂದಣ್ಣ ನನ್ನ ದೂರ ಕರ್ಕೊಂಡೋಗಿ ಕಿವಿಲಿ ಗುಟ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯದೆ ಆಯ್ತು'

'ಯಾಕೋ ಹಲ್ಕ. ಹಂಗಾದರೆ ತಿಂತಿಯೇನೋ? ನಿಮ್ಮಪ್ಪಾಮ್ಮನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿದರೆ ಏನೋ ಗತಿ'

'ತಿನ್ನಾದು ಬಿಡಾದು ಬ್ಯಾರೆ ಇಚಾರ ಸಮಿ, ಅದನ್ನ ತಿಂಬೋರಿಗೆ ನಮ್ಜಾತಿ ಮಸಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಹೂಳೋದಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಕೊಡಾಕಿಲ್ಲ. ಮಸೀದಿಲೊಂದು ಪೆಟ್ಗೆ ಇರತ್ತೆ, ಹೆಣ ತಗೊಂಡೊಗೊದಕ್ಕೆ. ಅದ್ನ ಕೊಡಲ್ಲ, ಬಾಳಾ ತಕ್ರಾರು ಮಾಡ್ತಾರೆ'

'ಅದನ್ನ ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಜಾತಿಲಿ ತಿನ್ನೊಲ್ಲೋ?' ಎಂದೆ. 'ಅದು ಅಲ್ಲಾ ಕೈಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಮಾಡಿಸ್ಕಳಲಿಲ್ಲವಂತೆ, ಮಿಕ್ಕೋವೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡವಂತೆ. ಸುವ್ವರ್ ಅಲ್ಲಾಗೆ ಉಲ್ಟಾ ಹೊಡೆದಿದ್ರಿಂದ ಅದನ್ನ ತಿನ್ನ ಕೂಡದಂತಾ ಕಟ್ಟು ಮಾಡವ್ರೆ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಇಚಾರನೆಲ್ಲ ದೊಡ್ದು ಮಾಡಿ ತಿನ್ನಾಕೇ ಕೂಡ್ದಂತ ಮಾಡಿದರೆ ಹೇಗೆ ಸಾಮಿ?' ಎಂದ. ಅವನ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತಿನ್ನೋದು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಗಕೂಡದು ಅಂತಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದಂತಿತ್ತು.

ಮಾರನೆ ದಿನ ಮಂದಣ್ಣ ಒಂದು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದ. ಚೀಲದಿಂದ ಕೆಂಬಣ್ಣದ ನೀರು ಇಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಕೊಂಚ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಚೀಲದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದೆ. ನನ್ನ ನೋಟದ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಅರಿತವನಂತೆ ಮಂದಣ್ಣ 'ಏನೂ ಹೆದರ್ಕೋಬೇಡಿ ಸಾರ್, ಭಾಳಾ ಒಳ್ಳೆ ಹಂದಿ! ಬರಿ ಚರುಬೀನೆ ಒಂದು ಗೇಣು ದಪ್ಪಾ ಇದೆ. ಒಳ್ಳೆ ಕೊಬ್ರಿ ಹಂಗಿದೆ. ಶಾಕ ತಾಗಿಸದೆ ತಿನ್ಬೋದು' ಎಂದು ಲಾಲಾಜಲ ಸಂಮಿಶ್ರಿತ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಹೊಗಳತೊಡಗಿದ. 'ಒಳ್ಳೇದು ಕಣೋ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಹಂದಿ ಮಾಂಸ ತಂದುಕೊಟ್ಟೆ ಅಂತ ಹೇಳಬೇಡ ಕಣೋ' ಎಂದೆ.

ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ 'ಯಾಕೆ ಸಾರ್' ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ನಾನು ಹಂದಿ ಮಾಂಸದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಹಲವು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಪ್ಯಾರನಿಗೆ ಅವನ ಮರಣಾನಂತರ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿದೆ.


'ಅದ್ರಾಗೇನಿದೆ ಸಾರ್, ತಿನ್ತಕ್ಕಂತಾ ಪದಾರ್ಥ. ಕರ್ವಾಲೋ ಸಾಹೆಬ್ರಿಗೆ ಸಪ್ಲೈ ಕೊಡ್ತೀನಿ! ಮುಖ್ಯ ಅವನ ಜಾತಿವಸ್ತರು ತೊಂದರೆ ಕೊಡ್ತಾರೆ ಅಷ್ಟೆ!' ಎಂದು ತಾತ್ಸಾರದಿಂದ ಹೇಳಿದ.


'ನಿನ್ನ ಕೆಲಸದ ವಿಷಯ ಏನಾಯ್ತಯ್ಯಾ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ 'ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಾ ಸಾರ್? ಅವತ್ತು ಜೇನು ಕೈಲಿ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮಿನಿಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಟಿಬಿಲಿ ವಾಂತಿ ಬೇಧಿ ಶುರುವಾಯ್ತಂತೆ! ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಲಿ ಔಷಧಿ ಕೊಡೆಸೋಕ್ಕಂತ ಕೂಡ್ಲೆ ಅವರನ್ನ ತಗೊಂಡು ಹೋದರಂತೆ. ನಾನು ಬ್ಯಾಂಡು ಹೊತ್ಕೊಂಡು ಓಡೋಗ್ತಾ ಬಿದ್ದು ಕಾಲ ಉಗುರು ಕಿತ್ತು ಬ್ಯಾಡ ಫಜೀತಿ' ಎಂದ.

'ಅಲ್ಲೋ ನಿನ್ನ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಶಬ್ದಕ್ಕೇ ಜೇನುಗಳು ಹಾಗೆ ರೇಗಿದ್ದಂತೆ ಕಣೋ' ಎಂದೆ.

'ಅದು ಹ್ಯಾಗೆ ಸಾರ್! ಆ ಕಳ್ಮುಂಡೆ ಮಕ್ಳು ಸ್ಕೂಲು ಹುಡುಗರದೆ ಆ ಕಿತಾಪತಿ. ಅವರೆ ಯಾರೋ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆದಿದಾರೆ. ಜೇನು ಕಾಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಪೋಲಿಸ್ನೋರ ಕಾಟ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು! ಸಿಕ್ ಸಿಕ್ಕೋರ್ನೆಲ್ಲಾ ಟೇಶನ್ನಿಗೆ ಎಳ್ಕೊಂಡು ಹೋದ್ರಂತೆ' ಎಂದ.

'ಇಲ್ಲಾ ಕಣೋ, ಕರ್ವಾಲೋ ಸಾಹೆಬರೆ ಹೇಳಿದರು. ನಿನ್ನ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಗಲಾಟೆಯಿಂದಾನೆ ಅಂತ' ಎಂದೆ.

'.....ಅಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಡು ಹೊಡೆದರೆ ಅದಕ್ಕೇನೂಂತೀನಿ' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ. ' ಸದ್ಯ ವಿಸ್ಯ ಆ ಪೋಲಿಸ್ನೋರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗ್ಲಿಲ್ಲ, ಇಲ್ದಿದ್ರೆ ನನ್ಮುಕುಳಿ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಡು ಬಜಾಯಿಸ್ತಿದ್ರು!' ಎಂದು ಸಮಾಧಾನ ತಾಳಿದ.


ಮಂದಣ್ಣ ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಅವನು ಹೋದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಏನೋ ಹೊಳೆದಂತಾಯ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಬಹುಷಃ ಈ 'ಪಿಗ್ಮಟನ್' ದೆಸೆಯಿಂದಲೆ ಇವನು ಕರ್ವಾಲೋರಿಗೆ ಆಪ್ತನಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಗುಳ್ಡು ಮಂದಣ್ಣನಿಗೂ ಆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮ ನನಗೆ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ.


ಆದರೆ ನನ್ನ ಊಹೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ತರುವಾಯ ಕರ್ವಾಲೋರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಕರ್ವಾಲೋ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕರ್ವಾಲೋ ಸಹಾಯಕ ಗೂಬೆ ಮೋರೆಯ ದಪ್ಪಗಾಜಿನ ಕನ್ನಡಕದ ನಾಗರಾಜ ಅವರು ಒಂದು ವಾರಕಾಲ ರಜಾಹಾಕಿ ಮಂದಣ್ಣನ ಜೊತೆ ಎತ್ತಲೋ ಹೋದರೆಂದು ಹೇಳಿದ. ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಮಂದಣ್ಣನ ಜೊತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು ಕರ್ವಾಲೋ? ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಗೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾಗರಾಜ ಹೇಳಿದ. ಅವನ ಅಸಡ್ಡೆ ಗಮನಿಸುವಷ್ಟು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

......

ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ಬೆಳಗ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಝಳಝಳ ಬಿಸಿಲು. ರಾತ್ರೆ ಮಾತ್ರಾ ಆಗೀಗ ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ನನ್ನ ತೋಟವನ್ನು ಮಾರಿ ಬೇರೇನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯದಿಂದ ಲಾಭ ಬರುವುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ನಶಿಸತೊಡಗಿತ್ತು. ಲಾಭ ಮಾಡುವುದಿರಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಜೀತದಾಳಾಗಿ ನಾನೂ ನನ್ನಂತ ಅನೇಕ ರೈತರೂ ಪರಿವರ್ತಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಕಿದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಒಂದೂ ಗುರಿ ತಲುಪುತ್ತಲೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕೊಂಚ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬಂದರೂ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೆ ಹಣದುಬ್ಬರ, ಏರಿದ ಸಾಮಾನುಗಳ ಬೆಲೆ. ವಿಷದಂತೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಡ್ಡಿದರ, ಅದನ್ನು ಕಬಳಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಸದಾ ಮುಂದೆ ಸಿಕ್ಕುವ ಲಾಭದ ಮರೀಚಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ.


ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಮೌನ, ಏಕಾಂತ, ಗ್ರಾಮ ಜೀವನದ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳು, ಪೇಟೆಯ ಗಲೀಜು, ಹೊಗೆ, ಜನಜಂಗುಳಿಗಳಂತೆಯೆ ಏಕತಾನವಾಗಿ ಬೇಸರ ತರತೊಡಗಿದ್ದವು. ಕಾಡು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಗೌಪ್ಯ, ಕುತೂಹಲ, ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೆರಳಿಸದೆ ಜಡವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಕಾಣತೊಡಗಿತ್ತು. ನನ್ನೊಳಗೇ ನಾನು ಮುಳುಗಿ ಹೋದೆ. ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗ ತೊಡಗಿದೆ, ಎಂದರೆ ತತ್ವಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆನೆಂದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಸದಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಗುಣಾಕಾರ ಭಾಗಾಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಾ, ಬಡ್ಡಿ ಸಾಲ ಇವುಗಳನ್ನು ಮೆಲಕುತ್ತಾ ನನಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮುದಿಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ? ಡಯಾಬಿಟಿಸ್, ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಹಿಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ? ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತೋಟವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಾರಿದರೆ ಈ ನಿರುತ್ಸಾಹದ ಶರಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಂತೆಯೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೆ.

ಒಂದು ದಿನ ತೋಟ ಮಾರುವ ದಳ್ಳಾಳಿಯೊಬ್ಬರು ಬಂದು ತೋಟದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ನನಗೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾ ಓಡೋಡಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡಿತು. ಅವನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಮಾತು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಾನು ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದೆ.

'ಅಯ್ಯಾ ಕಿವಿ ಕಾಡೊಳಗೆ ಕೂತುಗೊಂಡು ಬೊಗಳುತ್ತಾ ಇದೆ. ಎಷ್ಟು ಕರೆದ್ರೂ ಬರೋದಿಲ್ಲ' ಎಂದ.


'ನೀನು ನಾಯಿ ಕರಕೊಂಡು ಯಾಕೋ ಹೋಗಿದ್ದೆ? ಕತ್ತೆ!' ಎಂದೆ. 'ಮಂಗನ್ನ ಓಡಿಸೋಕಂತ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಎಷ್ಟು ಬ್ಯಾಡಾಂತ ಓಡಿಸಿದರೂ ನನ್ನ ಹಿಂದೇನೆ ಬಂತು ಸಮಿ' ಅಂದ.

ಬಂದವರಿಗೆ 'ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಕಾಯುತ್ತೀರಾ, ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಾಯಿ ಕರಕೊಂಡು ಬಂದು ಬಿಡ್ತೀನಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಕಿವಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಸ್ಪಾನಿಯಲ್ ಜಾತಿಯ ಬಿಳಿಯ ನಾಯಿ. ಮನೆ ಕಾಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶಿಕಾರಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಅದ್ವಿತೀಯನಾಗಿದ್ದ. ಅದರ ಗುಣ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕೇವಲ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ರೀತಿಯ ನಾಯಿ ಇರುತ್ತದೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಕಿವಿಯನ್ನು ಸಾಕಿದ ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ನೋಡಿದಂತಾಗಿತ್ತು.


ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ಕೋವಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪ್ಯಾರನಿಗೆ 'ಎಲ್ಲಿ ತೋರಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಟೆ. ಹಂದಿಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನೋ ತಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಿದೆ. ಪ್ಯಾರ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದಟ್ಟವಾದ ಜಿಗ್ಗಿನ ಕಾಡಿನತ್ತ ನಡೆದ. ಹಂದಿ ಹುಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ಜಾಗ ಬಹಳ ಲಾಯಕ್ಕಾಗಿತ್ತು, ಪೊದರಿನೊಳಗಿಂದ ನಾಯಿ ಬೊಗಳುವ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ 'ಏ ಕಿವಿ ಬಾ' ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದೆ. ಅದು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನಗೊಂಡು ಬೊಗಳತೊಡಗಿತು.


ಪ್ಯಾರನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ 'ಹಲ್ಕಾ ಬಡ್ಡಿಮಗನೆ, ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತೀನಂತ ಹೇಳೀ ಇಲ್ಲಿಗ್ಯಾಕೋ ಬಂದೆ?' ಎಂದು ಬೈದೆ.

'ಇಲ್ರಯ್ಯಾ ನಾನು ಯಾಲಕ್ಕಿ ತೋಟದ ತಾವಾನೆ ಇದ್ದೆ. ಇದು ಯಾವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಬಂತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ಅದನ್ನ ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗಕ್ಕಂತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ ಅಷ್ಟೆ' ಎಂದ

ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡುವುದೊಂದೇ ಉಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾಡಿನ ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಮೂಗು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೂ ಜಾಗ ಇರಲಿಲ್ಲ.

'ಏ ಪ್ಯಾರ ಗಿಡ ಹತ್ತಿ ಏನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತ ನೋಡು' ಎಂದು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿಡ ತೋರಿಸಿದೆ.


ಪ್ಯಾರ ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿದ.

'ಏನೋ ಏನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೋ?' ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.

'ಕಾಣ್ತಿತೆ, ಏ ಕಿವಿ ತುತ್ ಥೇರಿ ಇಸ್ಕಿ! ಬಾರೋ ಇತ್ಲಾಗಿ' ಎಂದು ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ಯಾರ ಕೂಗಿದ.

'ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತ್ಕೊಂಡು ಬೊಗುಳ್ತಾ ಇದೆ, ಏನಕ್ಕೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗುದಿಲ್ಲ. ನನ್ಕಡೆ ನೋಡ್ತು, ಬರಾಕಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇನ್ನೊಂದೆರಡು ಬಾರಿ 'ಕಿವಿ ಬಾ ಬಾ' ಎಂದು ಗದರಿಸಿದ.


'ಲೋ ಪ್ಯಾರಾ ಇನ್ನೇನೂ ಮಾಡಕ್ಕಾಗಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡೋಣ ನಡಿ ಎಂದೆ.

'ನಡೀರಿ ದೇವ್ರೆ ಗತಿ!' ಎಂದ.

ದಬಾಯಿಸ್ಕೊಂಡು ಬಲೆಯಂತೆ ಹಣೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಲಾಂಟಾನದ ಜಿಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೇಗೋ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರೆಯತೊಡಗಿದೆವು. ಮುಳ್ಳು ಚರ್ಮ ಹರಿಯುವಂತೆ ಗೀರಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಿವಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ ಪ್ಯಾರನನ್ನೂ ಅದನ್ನೂ ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಕೂಗನ್ನು ಕಿವಿ ಅದರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿತೇ ವಿನಃ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರಲಿಲ್ಲ.

ಅಂತೂ ಯಮ ಸಾಹಸದಿಂದ ಅದು ಬೊಗಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗ ತಲುಪಿದೆವು. ಕಿವಿ ಒಂದು ಸಾರಿ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿ ಬಾಲವಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬೊಗಳತೊಡಗಿತು! ಸರಿ ಹಂದಿಯೋ ಹಾವೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಪೆಟ್ಟುಬಿದ್ದ ಮಂಗನೋ ಇರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದೆ, ಬಂದೂಕು ರಡಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ.


ಆದರೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಕಿವಿಯೊಡನೆ ಸೆಣೆಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ವೈರಿಯ ಕಿಂಚಿತ್ ದರ್ಶನವೂ ನಮಗಾಗದಿದ್ದುದ್ದು. ನಾನು ನಿಂತಲ್ಲಿಯೇ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಿವಿ ಬೊಗಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ಸಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ ಒಂದು ತಾರೆ ಮರದ ಬುಡದತ್ತ ಬೊಗಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಕಡೆ ಕೊಂಚ ಗುರುಗಿ ಹುಳು ಇದ್ದುದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿ ನಮಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಕಿವಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದೆ ಸಮ ಛಂಧೋಬದ್ಧವಾಗಿ ಆ ಕಡೆಗೆ ಬಾಯಿ ಮಾಡಿ ಬೊಗಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

'ಲೋ ಪ್ಯಾರ ನಿನಗೇನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೋ?' ಎಂದೆ.

'ಕಾಣ್ತಿತೆ! ಆದ್ರೆ ಕಾಣಕಿಲ್ಲ!!' ಎಂದ.

ಪ್ಯಾರನ ಮಾತೋ! ಭಾಷೆಯನ್ನ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸುವವರನ್ನು ನಾನು ನೋಡೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕುತ್ತಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು ದುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

'ಮತ್ತೆ ಕಾಣ್ತಿತೆ ಅಂದದ್ದು ಎಂತದನ್ನೋ ಅಯೋಗ್ಯ?'

'ಅಲ್ಲ ಸಮಿ ಕಾಣ್ತಿತೆ! ಆದ್ರೆ ಕಣ್ಗೆ ಏನೂ ಕಾಣಕ್ಕಿಲ್ಲ!!'

'ಹೋಗ್ಲಿ ಬಿಡು ನೀನು ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಾ, ನಾನು ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರ್ತೀನಿ. ಎಂಥದಾದರೂ ಕಂಡರೆ ಹೇಳು'

'ಆಯ್ತು ನಡೀರಿ' ಎಂದ.


ಇಬ್ಬರೂ ಮರದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಹೊರಟೆವು. ನಾನಿನ್ನೂ ಅರ್ಧ ದಾರಿ ಕ್ರಮಿಸಿರಲಿಲ್ಲ 'ಓ ಬನ್ನಿ ಬನ್ನಿ ಸಮಿ, ಥತ್ ಥೇರಿ ಇಸ್ಕಿ ಮಾಕಿ! ಏ ಕಿವಿ ಬಾರೋ ಇತ್ಲಾಗಿ' ಎಂದು ಪ್ಯಾರ ಕೂಗಿದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವನ ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲೇನೋ ಭಯಂಕರ ಪ್ರಾಣಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿ 'ಏನೋ ಅದು?' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹಳುವಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ.

'ಮಡ್ಕೆ ಸಮಿ! ಯಾರೋ ಕಳ್ಳನನ್ನ ಮಕ್ಳು ಭಟ್ಟಿ ಸರಾಪು ಕಾಯಿಸೋರದ್ದು ಕೆಲ್ಸ, ಏ ಕಿವಿ ಭಾಂಚೋತ್! ಒಳ್ಳೆ ಕೆಲ್ಸ ಕೊಟ್ಯಲ್ಲ' ಎಂದು ಕಿವಿಗೆ ಬೈದ.

ನಾನು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ ಯಾರೋ ಶರಾಬು ಕಾಯಿಸಿ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಬೋರಲಿಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಕಿವಿಗೆ ಒಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುದ್ದಬೇಕೆಂಬಷ್ಟು ಕೋಪ ಬಂತು. ಆದರೆ ಕಿವಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೊಗಳಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಮಡಿಕೆಯೊಳಗಿಂದ ಹಿಸ್ ಎಂಬ ಸದ್ದು ಹಾವು ಭುಸುಗುಡುವಂತೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಯಾವುದೋ ಹಾವೊಂದು ಮಡಿಕೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಮಡಿಕೆಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಹೋದೆ. ಮಡಿಕೆಯೊಳಗಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಡೈನಮೋ ರೀತಿ ಸದ್ದು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಪ್ಯಾರ 'ಅಯ್ಯಯ್ಯೋ ಜೇನು ಸಮಿ ಜೇನು' ಎಂದು ಕೂಗಿದ. ನೋಡಿದೆ, ಹೌದು! ಜೇನುಗಳು. ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬೋರಲಾದ ಮಡಿಕೆ ಬಾಯೊಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಇದ್ದವು. ಕಿವಿ ಬೊಗಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅಷ್ಟೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ಝೇಂಕರಿಸಿ ಭುಸುಗುಡುವಂತೆ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದವು.


'ನೋಡಿದ್ರಾ ಸಮಿ! ಜೇನು ಕಂಡ್ರೆ ಹೇಳು ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರಲ್ಲ! ಕಿವಿನೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ್ನಲ್ಲ ಈಗ! ನೋಡಿದ್ರಾ ಹೆಂಗೈತೆ ಇವನ ಬುದ್ಧಿ' ಎಂದ ಪ್ಯಾರ.

ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಟುಯ್ ಎಂದು ತಂತಿ ಮೀಟಿದಂತೆ ಸದ್ದಾಯ್ತು. ಕಿವಿಯ ಬಳಿಯೆ ಆದ ಈ ಸದ್ದು ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಫಟ್ ಎಂದು ಒಂದು ಜೇನು ತುಟಿಗೆ ಬಾರಿಸಿತು. 'ಅರ್ರರೆ' ಎಂದು ನಾನು ಏನೋ ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಫಟಫಟ ಜೇನುಗಳ ದಾಳಿ ಆರಂಭವಾಯ್ತು. ಕಂಬಿ ಕೀಳುವುದೊಂದನ್ನುಳಿದು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

'ಅರೆ ಇಸ್ಕಿ, ಅರೆ ಇಸ್ಕಿ, ಥತ್ತೆರಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪ್ಯಾರ 'ಬನ್ನಿ ಸಮಿ, ಜೇನು ಭಾರಿ ರಾಂಗ್ ಆಗೋ ಹಂಗೆ ಕಾಣ್ತದೆ' ಎಂದು ಕೂಗಿದ. ಅವನಿಗೂ ಜೇನು ಕಚ್ಚ ತೊಡಗಿದ್ದವು. ಕಿವಿಗೂ ಒಂದೆರಡು ಜೇನು ಮೂತಿಗೆ ಬಾರಿಸಿರಬೇಕು. ಎಷ್ಟು ಕರೆದರೂ ಬಾರದಿದ್ದುದು ಮೂತಿ ಕೊಡಹುತ್ತಾ ದೆವ್ವ ಹಿಡಿದವರಂತೆ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಬಿ ಕಿತ್ತಿತು. ನಾನೂ ಪ್ಯಾರನೂ ಮುಳ್ಳು ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ಆದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದೆವು.


ಪೊದೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಕಿವಿಯ ವಿಳಾಸವೆ ಇಲ್ಲ! ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದು ಜೇನಿನ ಬಾಯಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಅದು ಪಲಾಯನ ಸೂತ್ರ ಪಠಿಸಿತ್ತು.


ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ನಾನೂ ಪ್ಯಾರನೂ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದೆವು. ಯಾರೋ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕದ್ದಿಟ್ಟ ಕಳ್ಳಭಟ್ಟಿ ಮಡಕೆಗೆ ಜೇನುಗಳು ಬಂದು ಕಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾವೆಂದೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆವು. ಪ್ಯಾರ ಹೇಳಿದ, ಮಂದಣ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಜೇನು ತೆಗೆಸೋಣ ಎಂದು. ಪ್ಯಾರನಿಗೆ ಜೇನುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಚ್ಚಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಬಳಿ ಹುಬ್ಬಿನ ಹತ್ತಿರ ಎರಡು ಕಚ್ಚಿ ಆಗಲೆ ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಊದಿತ್ತು. ನನ್ನ ತುಟಿ ಹನುಮಂತರಾಯನ ತುಟಿಯಂತಾಗಿತ್ತು.

ಇಬ್ಬರೂ ಕಿವಿ ಮಾಡಿದ ಕುಚೇಷ್ಟೆಗೆ ಬಯ್ಯುತ್ತಾ ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದೆವು. ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಕಾಯಲು ಹೇಳಿ ಕೂರಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಬದಲಾದ ಮುಖ ಚೆಹರೆ ನೋಡಿ ಬಿದ್ದೂಬಿದ್ದೂ ನಕ್ಕರು.


- ಕುಪ್ಪಳಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ.


 ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನ ಲಘುವಾದ ಆಡು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದ ತೇಜಸ್ವಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿ. ಅವರ ಕಥನ ಶೈಲಿಯ ರಮ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಮಾರು ಹೋಗದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಯೆ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಲೇಖಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಚಿಂತಕ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ, ಸರೋದ್ ವಾದಕ, ಕೃಷಿಕ ಹೀಗೆ ಆಗಾಗ ವಿಭಿನ್ನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈ "ಕರ್ವಾಲೋ". ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಮರು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಈ ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಮರು ಮುದ್ರಣ ಗೊಂಡಿರುವ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.


ವಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಾನು ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಯುವ ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದೆ ಎನ್ನುವ ಹೆಮ್ಮೆ ನನಗಿದೆ. ಅವರ ಬಾಳ್ವೆಯ ಕಡೆಯ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟಿನ ಗಾಢ ಸ್ನೇಹ ಸಾಧಿಸಿದ್ದೆವು ನಾನು ಹಾಗೂ ರುದ್ರಪ್ರಸಾದ್. ಅವರಿಂದ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಲಿತದ್ದು ಬಹಳ ಇದೆ. 'ಕರ್ವಾಲೋ"ವನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲಿಗೆ ಓದಿದ್ದು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಏಳನೆ ತರಗತಿಯ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ. ಆಗ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದ 'ಕರ್ವಾಲೋ' ನನಗೆ ಪುಟ್ಟಿಯ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಓದಿನಲ್ಲಿಯೆ ಮೋಡಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಿರಿಯ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಓದಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಸಕ್ತಿ ಅಪಾರವಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ.


೧೯೮೦ರ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೃತಿಯೆಂಬ ಅರ್ಹತೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಸ್ಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕೃತಿ ಅನಂತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಜನ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದೆ. ಅವರ ಇನ್ನಿತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಂತೆಯೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷುದ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುವ ಹಾವುಗೊಲ್ಲರ ಎಂಕ್ಟ, ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡುಗಳ ಜೊತೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, 'ಗರ್ಮಿ'ಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ(?) ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕ ಹೆಂಗಸರನ್ನ ಹಾಗೂ ಮರಗಳನ್ನ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುವ ಬಿರ್ಯಾನಿ ಕರಿಯಪ್ಪ, ಊರ ಗಮಾರ 'ಮೇರೇಜು' ಗಿರಾಕಿ ಮಂದಣ್ಣ, ಜೇನು ಸೊಸೈಟಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಮನೆ ಕೆಲಸದ ಹೆಪ್ರ ಸಾಬರ ಹುಡುಗ ಪ್ಯಾರ, ಕಳ್ಳಭಟ್ಟಿ ಕಾಸುವ ಮಂದಣ್ಣನ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟ ಮಾವ ನಾರ್ವೆಯ ಕುಡುಕ ರಾಮಯ್ಯ, ಮಂದಣ್ಣನ ದೊಡ್ಡ ಮೊಲೆಯ ಪ್ರೇಯಸಿ ಕಂ ಹೆಂಡತಿ ರಾಮಿ, ಸಮಯ ಸಾಧಿಸಿ ಚಾಡಿ ಚುಚ್ಚಿ ತನ್ನ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಪಾಹಪಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುವ ಸರಾಯಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗೋವಿಂದಯ್ಯ, ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಳಶವಿಟ್ಟಂತೆ ಆಗಾಗ ಸಲ್ಲದ ಕಿತಾಪತಿ ಮಾಡುವ ನಾಯಿ ಕಿವಿ, ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಕಾಡಿನ ನಿಗೂಢತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನರಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕರ್ವಾಲೋ, ಅವರ ನಮ್ರ ಶಿಷ್ಯ ಕ್ಯಾಮರಾ ಪ್ರಭಾಕರ, ಎಲ್ಲದರ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿ ಮೂರರ ಮುಂದೆ ಏಳುಸೊನ್ನೆ ಹಾಕುವಷ್ಟು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಜೀವಿಯಾದ ಹಾರುವ ಓತಿ! ಒಟ್ಟ್ ರಾಶಿ ಹೀಗೆ ಒಂದಕ್ಕೊ ಪರಸ್ಪರ ಸೂತ್ರ ಸಂಬಂಧವೆ ಇಲ್ಲದಂತ ಪಾತ್ರಗಳ ನಿಲ್ಲದ ಪರಿಷೆ!

ಇದರ ನಿಗೂಢ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮೆ ಓದಲೆ ಬೇಕಾದ ಕೃತಿ ಇದು. ಇದನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಆಮೇಲೆ ನೀವು ತೇಜಸ್ವಿ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಿಗಳಂತೆ ದಾಸರಾಗದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿ!

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೪




"ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ"


ಬರೆದಿರುವವರು; ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಗುಂಡಪ್ಪ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಕಾವ್ಯಾಲಯ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೧೯೪೫ ( ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ.)
೨೦೧೨ ( ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ.),
ಕ್ರಯ; ಎಪ್ಪತೈದು ರೂಪಾಯಿ.



"ಹುಲ್ಲಾಗು ಬೆಟ್ಟದಡಿ, ಮನೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಾಗು,
ಕಲ್ಲಾಗು ಕಷ್ಟಗಳ ಮಳೆಯ ವಿಧಿ ಸುರಿಯೆ.
ಬೆಲ್ಲ-ಸಕ್ಕರೆಯಾಗು ದೀನದುರ್ಬಲರಿಂಗೆ,
ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ವಿಧಿ ಅದರ ಸಾಹೇಬ,
ಕುದುರೆ ನೀನ್,ಅವನು ಪೇಳ್ದಂತೆ ಪಯಣಿಗರು.
ಮದುವೆಗೋ ಮಸಣಕೋ ಹೋಗೆಂದಕಡೆಗೋಡು,
ಪದಕುಸಿಯೆ ನೆಲವಿಹುದು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಕಂಡ ದೈವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕೈಯ ಮುಗಿದೇನಹುದು,
ಚಂಡಚತುರೋಪಾಯದಿಂದಲೇನಹುದು.
ತಂಡುಲದ ಹಿಡಿಯೊಂದು ತುಂಡುಬಟ್ಟೆಯದೊಂದು,
ಅಂಡಲೆತವಿದೇಕೇನೋ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ತಿರುಗಿತಿರುಗಿ ತೊಳಲುವುದು ತಿರಿದನ್ನವುಣ್ಣುವುದು,
ಮೆರೆದು ಮೈಮರೆಯುವುದು ಹಲ್ಲ ಕಿರಿಯುವುದು.
ಮರಳಿ ಕೊರಗಾಡುವುದು ಕೆರಳುವುದು ನರಳುವುದು,
ಇರವಿದೇನೊಣರಗಳೆ? ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಧರೆಯ ಬದುಕೇನದರ ಗುರಿಯೇನು ಫಲವೇನು?
ಬರಿ ಬಳಸು ಬಡಿದಾಟ ಬರಿ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ.
ತಿರುತಿರುಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಹೊರಕೊಳುವ ಮೃಗಖಗಕ್ಕಿಂತ,
ನರನು ಸಾಧಿಪುದೇನು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ?.

ಜಗದೀ ಜಗತ್ತ್ವವನು, ಮಯಾವಿಚಿತ್ರವನು
ಒಗೆದಾಚೆ ಬಿಸುಡೆಲ್ಲ ಕರಣವೇದ್ಯವನು,
ಮಿಗುವುದೇಂ ? ರೂಪಾಖ್ಯೆಯೊಂದುಮಿಲ್ಲದ ವಸ್ತು,
ಹೊಗಿಸಾ ಕಡೆಗೆ ಮತಿಯ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ನಿನ್ನ ಜೀವಿತವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಕೈಮಾಳ್ಕೆಯೇಂ?,
ಅನ್ಯಶಕ್ತಿಗಳೆನಿತೋ ಬೆರೆತಿರುವುವಲ್ಲಿ.
ಅನ್ನನೀಡುವರ್ ತಿಳಿವನೀವರ್ ಒಡನಾಡುವವರ್,
ನಿನ್ನ ಬಾಳ್ಗಿವರಿರರೆ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ?"

- ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪ.



ಮೂಲತಃ ಹವಿ ಹೃದಯದವರಾಗಿದ್ದ ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರದ್ದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ವ ತಿಳಿಸುವ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ". ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಅದೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳಿನ ಸತ್ವಗಳ ಸಾರವನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞ ಹಿಂದೆ ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ ಡಿವಿಜಿ ಇಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೆ ಮೌಲಿಕವಾಗಿ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಭೂತ ನೀತಿಗಳನ್ನ ಸಾದರ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಪದಗಳನ್ನ ತುರುಕಿಸದೆ. ಅನಗತ್ಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಸರಳ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಮನದ ಮಾತುಗಳನ್ನ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮ"ನ ಮೂಲಕ ಭಿಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆಡಿಸಿದ್ದರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಡಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂಬೈನೂರಾ ನಲವತ್ತೈದು ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಸಾರವಿದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕಗ್ಗಗಳೂ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಜೀವನದ ಏಳು ಬೀಳುಗಳ ಅನುಸಾರವಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ"ದ ಮೂಲಕ ಕಂಡವರಿಗಷ್ಟೆ ನೀತಿಬೋಧೆ ಮಾಡದೆ ತಾವೂ ಅದನ್ನ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ ಸರಳ ಸಜ್ಜನರು. ಇಂದಿನ ಅರೆನೆರೆತ ಗಡ್ಡದ ತಲೆಮಾಸಿದ ಖಾದಿ ಛದ್ಮವೇಷದ ಜ್ಞಾನಪಿತ್ಥ ತಲೆಗೆ ಏರಿದ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನ ಎಬಡರಂತೆ ಭೋಪರಾಕು ಹಾಕುತ್ತಾ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಿದು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದೆಡೆಗೆ ಅತೀವ ಒಲವಿದ್ದ ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಚನೆಗಳಂತೆಯೆ ಬಸವನಗುಡಿಯ "ಗೋಖಲೆ ವಿಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆ"ಯನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಋಜುವಾತು ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬಾಳ್ವೆಯನ್ನೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ" ಹಾಗೂ ಅದರ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗ "ಮರುಳ ಮುನಿಯನ ಕಗ್ಗ"ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತು ಕಾವ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಏಳು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವಿಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಎರಡು ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಐದು ನಾಟಕಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಅದ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಆರು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಕುರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದರೆ.

ಮೂಲತಃ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದ ಡಿವಿಜಿ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನ ತಾವೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕನ್ನ ಆರಂಭಿಸಿ ಅನಂತರ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿದ್ದ ಚೇತನ ಅದು. ನೆನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ  ತಾವಾಡಿದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಕೃಅತಿಯಲ್ಲಿ ಬದ್ಧರಾಗದೆ ಸೋಗಲಾಡಿತನವನ್ನೆ ಹೇಸಗೆಟ್ಟ ಬಾಳು ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಡ್ನಾಡಿ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಸರಕಾರಿ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲೇಳುತ್ತಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಸಹಾಯವನ್ನ ಅದ್ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕರೂ ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಡಿವಿಜಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಸರ್ವ ಮಾನ್ಯವಾದುದು. ಸರಕಾರಿ ಖಜಾನೆಯ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಣಕ್ಕೂ ಬೆಂಕಿ ಇಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಖಕ್ಕೆ ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಸುವ ಮಂದಿಯನ್ನ ಮನಸೋ ಇಚ್ಛೆ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುವ ಮಡ್ದ ಮಂಡೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಡಿವಿಜಿಯಂತವರನ್ನ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು. "ಪದ್ಮಭೂಷಣ" ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನ ಭಾರತ ಸರಕಾರದಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಯೆ ಪಡೆದ ಡಿವಿಜಿಯವರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಟ್ಟ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವ್ರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತೇ ಹೊರತು ಲಾಬಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುವ ದಳ್ಳಾಳಿ ವೃತ್ತಿಯದಲ್ಲ.

ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮಗ ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬಿಜಿಎಲ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರೂ ಸಹ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಮಯಶೈಲಿಯಿಂದ ಕಗ್ಗ ಕಗ್ಗಂಟೆಂದು ಅನ್ನಿಸುವವರಿಗಾಗಿ ಡಿ ಆರ್ ವೆಂಕಟರಮಣನ್ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಕಗ್ಗಕ್ಕೊಂದು ಕೈಪಿಡಿ" ಎನ್ನುವ ಕೃತಿಯನ್ನ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಸಕ್ತರು ಮೂಲ ಕಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನ ಆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಲಹರಿ ಆಡಿಯೋ ಕಗ್ಗದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿದೆ.

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೩



"ಕೇಪಿನ ಡಬ್ಬಿ"

(ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) 
ಬರಹ; ರೂಪಾಲಕ್ಷ್ಮಿ.

ಬರೆದಿರುವವರು; ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್, ಶೇವ್ಕಾರ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೪,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೧೧೦.

ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಗಾಂಭಿರ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳ ಮಧ್ಯೆ ಭೇದಭಾವ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಯಾರೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರ ಜೊತೆ ನನಗೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಕೊನೆಗೆ ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹುಸಿಶಿಸ್ತಿನ ವೇಷದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರದೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಈಗ ಎಲ್ಲ ‘ಮಾಸ್ತರಿಕೆಯ’ ಕಿರೀಟ, ಭುಜಕೀರ್ತಿ, ಎದೆ ಕವಚಗಳನ್ನು ಕಳಚಿಟ್ಟು ಯಾವುದೋ ಹುಡುಗನ ಜೊತೆ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಅಂಗಳದ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಶೇಖರನಿಗೆ ಇದು ತನ್ನ ಅಪ್ಪನೇ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದೇ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಅಜೀಬಾಯಿತು. ಈ ಕ್ಷಣವೇ ಅಪ್ಪನೆದುರು ಹೋಗಿ ನಿಂತರೆ ಹೇಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಯಾತನೆ ಅವಮಾನಗಳ ಪ್ರತಿಕಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಸರಿಯಾದ ಈ ಸಮಯ. ಸುಮ್ಮನೆ ನಾನು ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ದಿಟ್ಟಿಸಿದರೂ ಸಾಕು, ಅಪ್ಪ ಇನ್ನೆಂದೂ ಏಳಲಾರದಂತೆ ಕುಸಿದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೇಳುವ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಅವರ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ನರಕ ಮಾಡಿ ನರಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂತೆಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮನಸಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಹೊಸತಾಗಿ ಕಂಡ ಈ ಶುಭ್ರ ಬೆಳಕಿನ ಗಳಿಗೆಯೆದುರು ಅವೆಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಳೆ ಮುರುಕು ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳಂತೆ ಟೊಳ್ಳುಟೊಳ್ಳಾಗಿ ಕಂಡವು. ಕೊಂಚ ಸರಿದ ಮೋಡದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತ ಚಕ್ ನೆ ಎರಗಿ, ಸರಕ್ಕನೆ ಬಾಗಿ, ಸರಿದು, ಜಿಗಿದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಸ್ತರ್ರು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಡದವರಂತೆ ಈಗಷ್ಟೇ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಹೊಸ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ಥಕ ಪಥಿಕನಂತೆ ಕಂಡರು. ಶೇಖರ ಹಾಗೇ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಮನೆಕಡೆಗೆ ನಡೆದ.

ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಘಂಟೆ ಹನ್ನೆರಡಾಗಿತ್ತು. ಸುಮ್ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತ. ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಕೂರಲಾಗದೆ ಎದ್ದು ಅತ್ತಿತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡಿದ. ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅಡಿಕೆ ಚೀಲವನ್ನು ಬಡಿದ. ಧೂಳು ಹಾರಿತು. "ಥೋ.. ಹೊತ್ತಾತು. ಅಡಿಗೆ ಏನೂ ಮಾಡಾಯ್ದ್ಲೆ.. ಇವ್ರ ಮಳ್ಳು ಕತೆ ಕಟ್ಕಂಡು ಕುಂತ್ರೆ ನಮಗೆ ಪುರೇಸುದಲ್ಲ...." ಎಂದು ಅಮ್ಮನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೃಥಾ ಗಡಿಬಿಡಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕಿ ಅನ್ನಕ್ಕಿಟ್ಟ. ಇಷ್ಟುದಿನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸಲಾದರೂ ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಪ ಇದ್ದ. ಆ ದ್ವೇಷದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಅವನು ನನಗೆ ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಇಂದು ಅವನನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.

- ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ 

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಅಂಕೋಲೆಯ ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿನ ಶೇವ್ಕಾರ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಊರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ. ಪಿಯುಸಿವರೆಗೆ ಊರಲ್ಲಿಯೇ ಓದು. ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಧಾರವಾಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಎಂ.ಎ . ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಬದುಕು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ. ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಪರ್ಯಟನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತ.

ವೈದೇಹಿಯವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವಗತ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವಂತೆಯೇ, ಕೇಪಿನ ಡಬ್ಬಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಆಲೋಚನೆಗೀಡಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣೀರಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೀಡಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಚಂದವಾಗಿ, ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದಿದ ಚಂದದ ಕಥಾಸಂಕಲನ ‘ಕೇಪಿನ ಡಬ್ಬಿ’.

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೨



"ಕೆಂಪು ಕಳವೆ"

ಲೇಖಕ; ಕೂಡ್ಲು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಗಟ್ಟಿ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಸುಮುಖ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೩,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೩೦೦.



"ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರ ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಮನೆಗೆ ಹೋದೆ. ಮೊಗಸಾಲೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರೋ ಕೆಲಸದಾಳು 
ನೋಡಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಕೌಸಲ್ಯಮ್ಮ ಬಂದು, 
`ಯಾರು? ಯಾರು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು?’ ಎಂದಳು. 
`ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಗಿತ್ತು’ ಎಂದೆ. 
`ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೊರಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಒಳಗೆ 
ಬನ್ನಿ. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕರೀತೇನೆ’ ಎಂದಳು ಕೌಸಲ್ಯಮ್ಮ. ನನ್ನ ಪ್ಯಾಂಟು ಮತ್ತು ಶರ್ಟಿಗೆ ಮರ್ಯಾದೆ 
ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. 
`ಒಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾರರವನು’ ನಾನೆಂದೆ. 
`ಹಾಗಂದ್ರೆ?’ 
`ಮಾರ ಜಾತಿಯವನು’ 
ಅವಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವಾಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೇ ನಿಂತಳು. 
ಮರು ಮಾತಾಡದೆ ಒಳಹೋದಳು. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಶಿವರಾಮಯ್ಯ 
ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಮೊಗಸಾಲೆಗೆ ಬಂದ. ಅವನ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಚೆನ್ನಾಗಿ 
ನೋಡಬೇಕೆಂಬಂತೆ ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿದ. 
`ಯಾರು ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುವ ಬಿರುಮನ ಮಗ ಮಾರನಾ?’ 
`ಹೌದು’ 
`ನೀನು ಈಗ ಲಾಯರು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಏನು, ಏನಾಗಬೇಕು?’ 
`ಶ್ರೀಮಂತರಾದವರಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಮರವೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾ?’ 
`ಹಾಗಂದ್ರೆ?’ 
`ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀವು ನಮ್ಮಿಂದ ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ ಭತ್ತ 
ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಿರಿ. ಆಗ ಅದರ ಬೆಲೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ರುಪಾಯಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ 
ಬಂದಿದ್ದೆ. ನೀವು ಹಣ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಹಣ ಕೊಡದಿದ್ರೆ ಏನು ಮಾಡ್ತಿ?’ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ರಿ. ಈಗ ಹತ್ತು ಸೇರು ಭತ್ತದ ಬೆಲೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಆಗ್ತದೆ’ 
`ಏನು ಹತ್ತು ಸೇರು ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಆಗ್ತದಾ?’ ಶಿವರಾಮಯ್ಯ 
ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ. 
`ಆದ್ರೆ ಈಗ ನೀವು ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಕೊಟ್ರೂ ಬೇಡ. ನನಗೆ ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ 
ಭತ್ತವೇ ಬೇಕು’ 
`ನಾನು ಈಗ ಕಳವೆ ಬೆಳೀತಾ ಇಲ್ಲ’ 
`ಸುಳ್ಳು ಹೇಳ್ಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಹೂ ಬಿಡುವಾಗ ಅದರ ಪರಿಮಳ ನಮ್ಮ 
ಮನೆಯ ವರೆಗೂ ಬರ್ತದೆ’ 
`ಅದು ನಿನ್ನ ಬಡಾಯಿ’ 
`ಬಡಾಯಿಯಾದರೆ ಬಡಾಯಿ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ ಭತ್ತ. ಹತ್ತು 
ಸೇರು ಬೇಡ, ಐದು ಸೇರು ಕೊಡಿ’ 
`ಹೇಳಿದೆನಲ್ಲಾ, ನಾವು ಈಗ ಕಳವೆ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅದರ 
ಬೀಜ ಅಳಿದು ಹೋಗಿದೆ. ಬೇಕಿದ್ರೆ ಹಣ ಕೊಡ್ತೇನೆ’ 
`ಹಣ ಸಹ ಬೇಕಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡುವುದಾ? ಅದು ಕೂಡ ಬಹುಶಃ ಹತ್ತು ರುಪಾಯಿ
ಅಂತ ಕಾಣುತ್ತೆ’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕಳವೆ ಭತ್ತ ಇದೆ ಅನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂದೇಹ 
ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಅರ್ಥ’ 
`ಬೇಕಿದ್ರೆ ಹಾಗೆ ತಿಳ್ಕೊ’ ಎಂದು ಶಿವರಾಮಯ್ಯ ಹೊರಟುಹೋದ. 

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅನಿಸಿತ್ತು ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ, ಹಸಿವೆ 
ಮಾತ್ರ ಎಂದು. ಹಸಿವೆಯನ್ನು ನಾನು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡಿದ್ದೆ. 
ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡಿದ್ದೆ. ಆಗಷ್ಟೇ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮರಿಗಳು ಕೊಕ್ಕು ತೆರೆದು 
ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಗುವ ಪರಿ, ಹಾವು ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ನುಂಗುವ ಪರಿ, ಬೇಲಿಯ ಮೇಲಿಂದ ಜಿಗಿದು 
ಬಂದು ನಾವು ಬೆಳೆಸಿದ ಪೈರನ್ನು ಹಸು ನುಂಗುವ ಪರಿ, ಆಡು ತರಕಾರಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪರಪರನೆ 
ಮುಕ್ಕುವ ಪರಿ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ನೂರಾರು ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ನನಗೆ ಹಸಿವೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ 
ಆಗಿತ್ತು. ಮನುಷ್ಯ ಕೂಡ ಅಂಥದೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ, ಹಸಿವೆಯಿಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅವನ ಬದುಕು 
ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. 

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನಾಯಿ, ಹಸುವಿನ ಹೆರಿಗೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು 
ಅವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು. ಹೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ನಾಯಿ, ಹಸು ಹೋರಿಗಳ 
ಕಾಮಕ್ರೀಡೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಮನುಷ್ಯ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ 
ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಗೆ ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಏನೂ 
ಇದ್ದಂತೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. 

ದೊಡ್ಡವನಾದಂತೆ, ಮನುಷ್ಯ ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅವನು ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾದ 
ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಎನಿಸಿತು. ಅನಂತರ, ಮನುಷ್ಯನ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕಾಮದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು 
ಮತ್ತು ಅವನು ಅವೆರಡನ್ನು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೂರಾರು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು, 
ಜೀವಿತ ಎಂಬುದರ ಸತ್ಯ ಇವೆರಡೇ, ಮನುಷ್ಯ ಅಂದರೆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕಾಮ ಮಾತ್ರ ಎಂದು. ಪ್ರಾಣಿ 
ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅದು ನಿಸರ್ಗಸಹಜ 
ಅಂತನಿಸಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದುದು, ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸುವಂಥದು ಏನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 
ಮನುಷ್ಯನ ಹಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಅವನು ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿ ಅಂತೆನಿಸಿತು. ಛೆ, 
ಇವೆರಡಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದನಿಸಿ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹ್ಯವುಂಟಾಗಿತ್ತು. 
ಅಸಹ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಿಟ್ಟು ಕೂಡ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಡುವ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಇಷ್ಟೆಯೆ ಎಂದು 
ವಿಷಾದವುಂಟಾಗಿತ್ತು. 

ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಬದುಕು ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸಿತು ಎಂದರೆ, ಇಂಥ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾಗಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಅಸಹ್ಯವುಂಟಾಯಿತು. ನಾನು 
ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಯಾವುದೋ ನೆಪಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೊ ಏನೋ ಎಂಬ 
ಅನುಮಾನವುಂಟಾಯಿತು. ಈ ತನಕ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಪಟ್ಟ ಪಾಡು ಅಂಥ ಒಂದು ನೆಪವಲ್ಲದೆ 
ಬೇರೇನಲ್ಲ ಎಂದನಿಸಿತು. ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಯೋಚನೆಗಳು ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಬದುಕಬೇಕಾದ್ದು 
ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಬದುಕಿಕಾಗಿ ಹೇಗೆಲ್ಲ ಹೋರಾಡಬೇಕೋ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಹೋರಾಡಬೇಕಾದ್ದು ಕೂಡ 
ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅಮ್ಮನಿಗಾಗಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮುಗುಳುನಗೆ 
ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಪೂರವಾದ ಹುಣಿಗಳ ಮೇಲಿಂದ, ಆ ಕಡೆ ಈ ಕಡೆಯಿರುವ ಗದ್ದೆಗಳ ಕೆಸರಿಗೆ 
ಬೀಳದಂತೆ, ಬಹಳ ಎಚ್ಚರದಿಂದ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು-ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ 
ಮನುಷ್ಯ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮನೆಗೆ ನಡೆದೆ. 

ಶಿವರಾಮಯ್ಯನೊಡನೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಉದ್ವೇಗಿತನಾಗಬಾರದು ಎಂದು 
ಮೊದಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು 
ಕಾಣಬೇಕು ಎಂದೇ ಹೊರತು ಭತ್ತದ ಬೀಜ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಮ್ಮನ ಬಳಿ 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ನನ್ನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕಳು. ಏನೂ 
ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಲ, ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ ಹೇಳದ್ದನ್ನು ಮೌನ ನೂರು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ 
ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದನಿಸಿತು. 

ಸೋಮವಾರ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನಾನು ನನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಗೌರಿ ಬಂದಳು. 
`ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದಳು. 
`ನಮಸ್ಕಾರ. ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ’ ನಾನೆಂದೆ. 
`ನಿನ್ನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ರಂತೆ’ 
`ಹೌದು. ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ್ರಾ, ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ರಾ?’ 
`ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ರು’
`ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ರಾ? ಮಾತಾಡಿದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ನಾನು. ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೂ 
ಇರ್ಲಿಲ್ಲ’ 
`ಅಮ್ಮನ ಹತ್ರ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿರ್ಬಹುದು’ 
`ಅಮ್ಮನ ಹತ್ರ ಅಪ್ಪ ಹೇಳುವಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಚಾರವೇನೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರ್ಲಿಲ್ಲ’ ನಾನು 
ನಕ್ಕೆ. 
`ನಿಮ್ಗಿದ್ದಿರ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಅಪ್ಪನಿಗಿದ್ದಿರ್ಬಹುದು’ ಗೌರಿ ಮುಗುಳುನಗೆ ಬೀರಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು 
ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಜಗಳ ಮಾಡಲು ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು. 
`ನಾನು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಅದೇ ರೀತಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ’ 
`ನೆನಪಿದೆ’ 
`ಏನು ಹೇಳಿದ್ರು ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ?’ 
`ಅಮ್ಮನೂ ಏನೂ ಹೇಳ್ಳಿಲ್ಲ ಅಪ್ಪನೂ ಏನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ 
ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದ್ರು’ 
`ಅದ್ರಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಕತೆಯೇ ಜಾಸ್ತಿ’ ನಾನು ಪುನಃ ನಕ್ಕೆ. 

`ಅದು ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ. ನೀವು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಭತ್ತದ ಹಣ 
ಅಪ್ಪ ಕೊಡ್ಲಿಲ್ಲ. ನೀವು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಕೂಡ ಅದನ್ನ ಕೇಳ್ಳಿಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದನ್ನು 
ನೋಡುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಭತ್ತದ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ, ಜಿದ್ದಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಿರಿ ಅಂತ ನಂಗನಿಸ್ತದೆ’ 
ನಾನು ನಕ್ಕೆ. `ಜಿದ್ದಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿಂದಲೇ ಬಂದದ್ದು. ಮೊದಲನೇ ಸಲ 
ಬಂದಾಗ ನನಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬುಕ್ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಸಲ, 
ಅಂದರೆ ನಿನ್ನೆ, ಬಂದದ್ದು ಹಣಕ್ಕಲ್ಲ. ಕಳವೆಯ ಬೀಜಕ್ಕೆ. ಆದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಕಳವೆ ಬೆಳೆದೇ ಇಲ್ಲ ಅಂತ 
ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ರು. ಅದೂ ವಂಚನೆ, ಇದೂ ವಂಚನೆ. ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕ ಇಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಕೂಡ ಬದಲಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ’ 

`ಅವ್ರು ಇನ್ನು ಕೂಡ ಬದಲಾಗುವವರು ಅಲ್ಲ. ಆ ವಿಚಾರ ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ’
ಅವಳು ಮಾತು ಮುಂದರಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾನು ತಟ್ಟನೆ, `ಇದು ನೀವು ನನಗೆ 
`ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ’ ಎಂದ ಎರಡನೆಯ ವಿಚಾರ. ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ 
ಹೋಗುವುದು ಕಷ್ಟ’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುರಿತೂ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು 
ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನಿಂದಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಗುಣ ಬದಲಾಗಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವ 
ಸತ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಕಂಡಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು’ 

`ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿಮಗೆ ಏನಾಗ್ಬೇಕು?’ 
ಒರಟುತನವೋ ಅಸಹನೆಯೋ ಏನೋ ಒಂದು ಅವಳ ದನಿಯಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ನಾನು
ಹೇಳಿದೆ, `ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯೋ ಯೋಚನೆ ಇದೆ’ 
`ನೀವು ನನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯೋದಾದ್ರೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ಬರೀತೇನೆ’ ಅವಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದಳು. 
ನಾನು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕೆ. `ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಬಗ್ಗೆ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರೋ ಎಷ್ಟೋ 
ವಿಚಾರಗಳು ನಿಮ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರ್ಬಹುದು, ನಿಮ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರೋ ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳು ನಂಗೆ 
ಗೊತ್ತಿರ್ಬಹುದು. ನೀವು ನಂಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ರೆ ನಾನು ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ 
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೀಬಹುದು’ 
`ನಾನು ಸಹಕಾರ ನೀಡದಿದ್ರೆ?’ 

`ಏನ್ಮಾಡೋಕಾಗುತ್ತೆ? ಊರು ಸುತ್ತಿ ನೂರಾರು ಮಂದಿಯನ್ನ ಕೇಳ್ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಅದೇ 
ಒಳ್ಳೆಯದು ಅಂತನಿಸ್ತದೆ. ಆಗ ಸಿಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಅಪಾರ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ 
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ’

`ನೀವು ಅದನ್ನು ಬರೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು?’
`ಉದ್ದೇಶ ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು. 
ಆದರೆ ನನಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಇದೆ’

`ಏನದು?’ ಗೌರಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೇಳಿದಳು. 
`ಅದನ್ನು ಬರೆಯದೆ ನನಗೆ ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗದು’ ನಾನು ನಕ್ಕೆ. 
ಗೌರಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ತುಸು ಆತಂಕದ ಭಾವನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೂಡಲೇ ಅವಳಿಂದ 
ಮಾತಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಣ ಕಳೆದು ಸೋತ ದನಿಯಲ್ಲಿ ತುಸು ಕಟುವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು, `ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ 
ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯಲು ನಂಗೆ ನೀವು ಸಹಕಾರ ನೀಡ್ತೀರಾ?’ 

`ಖಂಡಿತ. ಆದ್ರೆ ನನ್ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು 
ಬರೆಯಹೊರಟರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪಾಲು ಆಗಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 
ನನ್ನ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ನನ್ನ ಅಮ್ಮನ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡ್ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ’ 
`ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮನ ಸಂದರ್ಶನವೆ? ಯಾಕೆ?’ 

`ಯಾಕೆಂದರೆ, ನನ್ನ ಕತೆ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಅವಳ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯೇ 
ಆಗಿರ್ತದೆ. ಬರೀರಿ, ಬರೆಯದಿರಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮಂತೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಕತೆ’ 

`ನಾವಿರುವುದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ’ 

`ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಗುಣ’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ನೀವಿರುವುದು 
ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ. ನೀವು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮಂಥವರನ್ನು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕಂಡಿದ್ದೀರಾ? 
ಅವರು ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸ್ತಾರೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾ ನಿಮ್ಗೆ? ಅವರು ಸತ್ತು ಸತ್ತು ಸಾಯದೆ ಹೇಗೆ 
ಉಳಿದರು ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾ ನಿಮ್ಗೆ? ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ 
ಮುನ್ನೂರರುವತ್ತು ದಿನವೂ ಒಂದೇ ದಿನ ಆಗಿರ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅದು ಮುನ್ನೂರರುವತ್ತು ದಿನ ಆಗಿರ್ತದೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳ್ಬೇಕಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮಂಥವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ಬರೆಯೋದು ಸುಲಭ. ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಬರ್ದಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮಂಥವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯಲು 
ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೋಡ್ಬಹುದು’ 

`ಆ ವಿಚಾರ...’ 

ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ತಡೆದು ನಾನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದೆ, `ಆ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಯಾವ 
ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರವೂ ಬೇಕು’ 
ಅವಳನ್ನು ಮಾತಾಡಲು ಬಿಡದಿದ್ದುದರಿಂದ ತುಸು ಅಪ್ರತಿಭಳಾದರೂ ಗೌರಿ ಒಂದು 
ನವಿರು ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮರೆಸಿ ಹೇಳಿದಳು, `ಅಪ್ಪ ಹಣ ಕೊಡ್ತೇನೆ ಎಂದಾಗ ಹಣ ಬೇಡ 
ಭತ್ತವೇ ಬೇಕು ಅಂದ್ರಂತೆ. ಭತ್ತದ ಬದಲು ಬೇರೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ತೀರಿ?’ 

`ಒಂದು ಪವನು ಚಿನ್ನ ಕೊಡಿ ಅಂದ್ರೆ ಕೊಡ್ತಾರಾ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ?’
`ಅಪ್ಪ ಕೊಡುವುದು ಬೇಡ. ನಾನು ಕೊಡ್ತೇನೆ’ ಗೌರಿಯ ಮುಖ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು’ 
`ನನಗೆ ಚಿನ್ನ ಕೂಡ ಬೇಡ’ 
`ಬೇರೇನು ಬೇಕು?’
`ನಿಮ್ಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತಾದ್ರೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ’
`ಇಲ್ಲ. ಹೇಳಿ’ 
`ತಮಾಷೆಯ ಮಾತು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಳ್ಳಿ’ 
`ಸರಿ’ 
`ನಾನು ಕೇಳ್ತಿರೋದು ನನಗಾಗಿರೋ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಮಾತ್ರ’ 
`ಏನದು?’ ` 
`ನನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ’ ನಾನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. 
ಗೌರಿ ಶಾಕಿಗೆ ತುತ್ತಾದವಳಂತೆ ನನ್ನನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಳು. ಹೀಗೂ ಮಾತಾಡ್ತಾರಾ 
ಎಂದವಳಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿರಲೇ ಬೇಕು. ಆದರೆ ನಾನು ಆಡಿದ್ದು ಆಡಬಾರದ ಮಾತೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ, `ಏನು ಧೈರ್ಯ ನಿನಗೆ?’ ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳಬಹುದು ಎಂದಷ್ಟೇ ನನಗನಿಸಿದ್ದು. 
ಅನಂತರ ಗೌರಿ ಮಾತಾಡದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ಹೊರಟುಹೋದಳು. 

ಗೌರಿ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ. 
ಅವಳು ಬುದ್ಧನ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಾಗೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕಳು. ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಹೇಳಬೇಕೆನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅಮ್ಮ 
ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದನಿಸಿತು. ಅಮ್ಮನ ಮೌನವೇ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು 
ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದನಿಸಿ ಅದೇಕೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯವೂ ಉಂಟಾಯಿತು. 
ಅನಂತರ ಒಂದು ವಾರ ದಾಟಿತು. ನಾನು ಗೌರಿಯ ಮುಖ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನನ್ನ 
ಮುಖ ನೋಡಿದಳೇ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ 
ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಣಿಚೀಲ ಕಾಣಿಸಿತು. ಗೋಣಿಚೀಲದೊಳಗೆ ಏನೋ ಇದೆ ಅನಿಸಿತು. 


`ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಣಿಚೀಲದಲ್ಲಿ ಏನು?’ ನಾನು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. 
`ಭತ್ತ ಮಾದ. ಕಳವೆಯ ಭತ್ತ. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಕೆಲಸದವನು ಕೊಟ್ಟು ಹೋದ’
`ಯಾರು ಚಿಂಡನಾ?’ 
`ಅಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ. ಯಾರು ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, `ಅಮ್ಮ ಕಳಿಸಿದ್ದು’
ಅಂದ. 
`ಅಮ್ಮ ಅಂದ್ರೆ ಯಾರು, ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಹೆಂಡತಿಯೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹೌದು ಅಂದ’ 
 

ಎರಡು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು ಕೋರ್ಟಿನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರಿ `ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದು ನನ್ನ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಂದಳು. 
`ನಮಸ್ಕಾರ. ಬನ್ನಿ ಕೂತ್ಕೊಳ್ಳಿ’ ಎಂದೆ. ಗೌರಿ ಯಾವ ಮಾತಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ 
ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಕೂತುಕೊಳ್ಳಲು 
ಹೇಳಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಹೇಳಿದೆ, 

`ನಾನು ಮೊನ್ನೆ ಆಡಿದ್ದು ಬರೀ ತಮಾಷೆಗೆ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಳ್ಳಿ. ನನ್ನ ಜಾತಿ ಅಥವಾ 
ನಿರ್ಜಾತಿ, ನನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹಣೆಬರಹ ನಂಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನಿಮ್ಮದೂ 
ಗೊತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮೇಲು ಜಾತಿಯವರು’
`ನಾವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ 
ಕೆಳಗಿನವರು’ ಗೌರಿ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಳು. ಅನಂತರ ತಾನೇಕೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದೆನೋ ಎಂದು 
ಪಶ್ವಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿತು. ಎಲ್ಲರ ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲೂ ಇದೆ ಅವಮಾನದಿಂದ ಬದುಕಲು 
ಅವರವರದೇ ಆದ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದುಕೊಂಡೆ. 
`ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಮಾರ ಎಂಬುದು ಶೂದ್ರಪಂಚಮ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಬರೀ ತಮಾಷೆಗೆ. 
ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಿಚಾರ ನನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬರಲು 
ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’

`ಆ ವಿಚಾರಬಿಡಿ’ ಎಂದು ತನ್ನ ಮಾತಿಗೇ ಬಂದ ನಗು ತಡೆದು ತುಟಿ ಬಿಗಿ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. 
ಕ್ಲೀಷೆ ನಾಲಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಸರಿಪಡಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ 
ನಾನು ಕ್ಷಣ ಕೂಡ ತಡಮಾಡದೆ, 
`ಹಾಗಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಬಿಡಬೇಕಾದ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ ಅಂತಾಯ್ತು. ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿ’
ನಾನು ನಕ್ಕೆ. 
ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳದವಳಂತೆ ಗೌರಿ ಹೇಳಿದಳು, 
`ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ ಭತ್ತವನ್ನು ನಿನ್ನೆ ಕಳಿಸಿದ್ದೇವೆ’
`ಅದನ್ನು ನೀವು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ರೆ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದು ನಿಮ್ಗೋ ನಿಮ್ಮ 
ಅಪ್ಪನಿಗೋ ಅಂತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ’
`ಯಾರಿಗೂ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ. ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅಮ್ಮ 
ಕಳಿಸಿದ್ದು’
`ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ?’ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. 
`ಅದು ನಿಮ್ಗೆ ಯಾಕೆ?’
`ನಾನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಅದು ಅಗತ್ಯ ಇದೆ’
ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಗೌರಿ ಹೇಳಿದಳು, 
``ಅಮ್ಮ ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಕೆಲಸದವನು ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ, `ಅಮ್ಮ ಅಂದ್ರೆ ಯಾರು, 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಹೆಂಡತಿಯೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ರಂತೆ’ 
ಅದು ಅಮ್ಮ ಕೇಳಿದ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಗೌರಿಯ ಮುಖ ಭಾವವಿತ್ತು. 

`ಕರೆಕ್ಟ್! ಅಮ್ಮ ಹಾಗೆ ಕೇಳಿದ್ದು ಸರಿ. ನಾನಾದರೂ ಆ ಪ್ರಶೆ ಕೇಳಿಯೇ ಕೇಳ್ತಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪ 
ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಕೆಲಸದವರು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. `ಧನಿಗಳು’ ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಹೆಂಡತಿ 
ಧನಿಯಾದ್ರೂ `ಅಮ್ಮ’ ಅಂತ್ಲೇ ಹೇಳೋದು. `ಧನಿಗಳು’ ಅಂತ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ 
ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ರೆ ಅಮ್ಮ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದು ಭತ್ತ 
ಕಳಿಸಿದ್ದು ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿಯೆ ಮಗಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಾಗಿರಬಹುದು. 
ಯಾಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಅಮ್ಮನಿಗೆ 
ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ’ 

`ನಿಮ್ಮ ತಮಾಷೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೂಡ?’ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದಳು ಗೌರಿ. `ಹೌದು. ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ್ಲೇ ನಾವು ಮೂರು ಮಕ್ಕಳೂ ಪ್ರತಿದಿನ ನಮಗಾದ 
ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅಮ್ಮನ ಬಳಿ ಹೇಳ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ’ 

`ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ್ಲೆ?’ ನನ್ನ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಗೆ ಅವಳು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು. 
`ಅದನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅಂತ ತಿಳೀಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಬರೀ ರೆಟರಿಕ್’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ಅಮ್ಮ 
ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ 
`ನಾನು’ ಅಂತ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ರೆ `ನನ್ನ ಅಮ್ಮ’ ಅಂತ್ಲೂ ಅರ್ಥ’ ನಾನು ನಕ್ಕೆ. 

ಗೌರಿ ತಾನು ಬಂದಿರುವುದೇಕೆ ಎಂದು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಂತೆ ತೋರಿತು. 
`ನಿಮ್ಮ ತಮಾಷೆಗೆ ಅಮ್ಮ ಏನೂ ಹೇಳ್ಳಿಲ್ವೆ?’
`ಹೇಳಿದ್ರು. `ಈಡಿಯೆಟ್’ ಅಂದ್ರು’
`ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುತ್ಯೆ?’ ಗೌರಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಆಶ್ಚರ್ಯ. 
`ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಹ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ದೂ ನಿಮ್ದೂ 
ಮನೆಭಾಷೆ ಒಂದೇ. ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ ಶಬ್ದವನ್ನು ನಾನು ನಿಮ್ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದೆ 
ಅಷ್ಟೆ’

ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ ಶಬ್ದ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳುವ ಕುತೂಹಲ ಅವಳಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ 
ತೋರಿತು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಕೇಳಲು ಬಿಗುಮಾನವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವಳು ಸಿದ್ಧಳಿರಲಿಲ್ಲ. 
`ಸರಿ’ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿ ಎದ್ದುಹೋದಳು ಗೌರಿ. 
ಸಾಯಂಕಾಲ ನನ್ನ ಮತ್ತು ಗೌರಿಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ವiತುಕತೆಯನ್ನು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. 
ಅಮ್ಮ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. 
ಮರುದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದರು, 

`ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಮಗಳು ಗೌರಿ ಬಂದಿದ್ದಳು ಮಾದ’
ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅಮ್ಮನ ಮುಖವನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದರು, `ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀನು 
ಹೋದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದಳು. ನಾನು ಒಳಗೆ ಅಡಿಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದೆ. ತರಕಾರಿ ಗಿಡಗಳಿಗೆ 
ನೀರು ಎರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜೂಜ ಗೌರಿ ಬರುವುದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡು, ಮನೆಗೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬಳು 
ಹೆಂಗಸು ಬಂದಳೆಂದುಕೊಂಡು ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದ. `ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮಗಳು 
ಗೌರಿ ಅಂತ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಸಿ ನಾನು ಹೊರಗೆ ಬಂದೆ. `ನಮಸ್ಕಾರಮ್ಮ, ನಾನು ಗೌರಿ ಅಂತ. 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮಗಳು. ನಂಗೆ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತಾಡುವುದಿದೆ’ ಎಂದು ಜೂಜನ ಮುಖ 
ನೋಡಿದಳು. ಜೂಜ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು `ಸರಿ’ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪುನಃ ತರಕಾರಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದ. 
ಗೌರಿ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಳು. ನಾನು `ಒಳಗೆ ಬನ್ನಿ’ ಎಂದೆ. ಗೌರಿ ಒಳಗೆ ಬಂದಳು. 

ಅಮ್ಮ ಹುಲ್ಲಿನ ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿದಳು. ಗೌರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, 
`ನಂಗೆ ಈ ಚೂರಿ ಅನ್ನುವ ಹಳ್ಳಿ ಹೇಗಿದೆ ಅಂತ್ಲೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನೋಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗೋಣ 
ಅಂತನಿಸಿತು. ಕಳವೆ ಭತ್ತ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಯಾಕೋ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕೂಡ ಮಾತಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ 
ಯೋಚನೆ ಬಂತು. ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಮಾದ ತುಂಬಾ ಜಿದ್ದಿನ ಮನುಷ್ಯ ಅಂತ ಅನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಅಮ್ಮ 
ಹೇಗೆ ಅಂತ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು’ ಎಂದು ನಕ್ಕು, `ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೇಳ್ಬಹುದೆ?’ ಎಂದಳು. 

`ಮಾನು ಅಂತ’
`ಮಾನಮ್ಮ, ನಿಮ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು? ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದವರಾ, ಮತ್ತೆ 
ಬಂದವರಾ?’
`ಮತ್ತೆ ಬಂದವರು’
`ಎಲ್ಲಿಂದ?’
`ಕಾಡೂರಿನಿಂದ’ `ಅದೆಲ್ಲಿ?’
`ಎಲ್ಲಿ ಅಂತ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ದೂರ’ 
`ನೀವು ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಬಂದ್ರಿ? ಹೇಗೆ ಬಂದ್ರಿ’ 
`ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳ್ಳಿಕ್ಕೆ ಹೋದ್ರೆ ತುಂಬಾ ಉಂಟಮ್ಮ’

`ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ ಹೇಳಿ. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳ್ಕೋಬೇಕು ಅಂತ ನಂಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸೆಯಿದೆ’ 
ಯಾಕೆ ಎಂದು ಅಮ್ಮ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದಳು. ತನ್ನ ಗಂಡ 
ಬಿರುಮ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನವರ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದಳು. ಕಾಡಿನವರ ಗುಣ ಧರ್ಮಗಳು, ನೀತಿ 
ನಿಯತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ತಾವು ಹೇಗೆ ಈ ಊರಿಗೆ ಬಂದೆವು, ಯಾಕೆ ಬಂದೆವು ಎಂದೆಲ್ಲವನ್ನೂ 
ವಿವರಿಸಿದಳು. ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ಬಗ್ಗೆ, ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅವಿರತ ದುಡಿತದ ಬಗ್ಗೆ 
ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತೋಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಮಾದ ಮತ್ತು ಬೂದನ ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಜೂಜ 
ಕಾಲೇಜು ಓದುವ ಬದಲು ತೋಟ ಮಾಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ರಮಾನಂದ ಜೋಷಿ ಎನ್ನುವ ಅದ್ಭುತವಾದ 
ಹುಡುಗನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಪೇತ್ರುವಿನ ತಂಟೆ ತಕರಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವೇ ವಾಕ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 
ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಗೌರಿಯ ಅಪ್ಪನ ಪೀಡೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. 
ಕತೆಯ ನಡುವೆ ಅಮ್ಮ ಹಲವು ಸಲ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಸಿರಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಅಮ್ಮ ನನಗೆ 
ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಗೌರಿ ಕಣ್ಣೊರಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. 
ಅಮ್ಮನ ಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಗೌರಿ `ನಿಮ್ಮ ಮಗನ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿ. ನಂಗೆ ನಿಮ್ಮ ತೋಟ 
ನೋಡ್ಬೇಕು’ ಅಂದಳು. ಜೂಜನ ಜೊತೆ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ಏಳೂವರೆ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ 
ಹೋದಳು. ಜೂಜನ ಬಳಿ, ತೋಟದ ಬಗ್ಗೆ, ಅವನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನೂರಾರು 
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ತೋಟ ಸುತ್ತಾಡಿ ಬಂದಾಗ ಗಂಟೆ ಹನ್ನೆರಡಾಗಿತ್ತು. ಅಮ್ಮ ಗೌರಿಗೆ ಹಾಲು 
ಹಣ್ಣು ತಂದಿತ್ತಾಗ, ಜೂಜ, `ತೋಟ ಸುತ್ತಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದಾರಮ್ಮ, ಹಾಲು ಹಣ್ಣು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಕು? ಊಟ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ಬಾರ್ದಾ?’ ಎಂದು ನಕ್ಕ. 

`ಅವರು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡ್ತಾರಾ?’ ಎಂದಳು ಅಮ್ಮ. 
`ಖಂಡಿತ ಮಾಡ್ತೇನೆ. ಆದ್ರೆ ತೊಂದರೆ ತಗೋಬೇಡಿ’ 
`ಅದು ಪಟ್ಟಣದವರು ಆಡೋ ಮಾತು. ಅಂಥ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಗೆ 
ತೊಂದರೆ ಅಂದ್ರೆ ಏನೂಂತ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದ ಜೂಜ. 
`ಆಗ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದ್ಸಲ ಬಂದಾಗ ಊಟ ಮಾಡ್ತೀನಿ’
ಜೂಜ ನಕ್ಕ. `ಏನೋ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಈ ವರೆಗೆ ಕಾಣದ್ದನ್ನು ಕಾಣುವ 
ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಸಲ ನೀವು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು 
ಯಾವತ್ತೂ ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತು’ ಎಂದ. 
`ಯಾಕೆ ಮಾಡ್ಬಾರ್ದು?’
`ಮಾಡ್ಬಾರ್ದು ಅಂತ ನಾವು ಹೇಳ್ತೇವೆಯೆ? ಮಾಡಿದ್ರೆ ಭೂಕಂಪ ಆಗ್ತದೆ’ ಜೂಜ ನಕ್ಕ. 
`ಹಾಗಾದ್ರೆ ನೋಡೋಣ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ. ಊಟ ಮಾಡ್ತೇನೆ’
`ನಿಜವಾಗ್ಲೂ?’
`ನಿಜವಾಗ್ಲೂ’
ಜೂಜ ಅಮ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ ಕೇಳಿದ `ಅಡಿಗೆ ಆಗಿದ್ಯೇನಮ್ಮ?’
`ಆಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಡಿಗೆ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ’ 
`ಹೇಗೆ ಹೇಳ್ತೀರಿ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಅಂತ?’ ಎಂದಳು ಗೌರಿ 
`ಬರೀ ಅನ್ನ, ಸೌತೆ ಸಾಂಬಾರು ಮತ್ತು ಅಲಸಂಡೆ ಪಲ್ಯ. ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲ’
`ಅದೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡೋದು’ ಎಂದು ನಕ್ಕಳು ಗೌರಿ. 

ಊಟ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೊಂದಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತಾಡಿ ಅಮ್ಮನ ಕಾಲು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಗೌರಿ ಹೋದಳು. "

- ಕೆ ಟಿ ಗಟ್ಟಿ

 ಐವತ್ತನಾಲ್ಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಹರಿತ ಲೇಖನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ ಕೂಡ್ಲು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯವರು ಮನೋ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಮ್ಮ ಕಥನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಓದುಗರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿರುವ ಕೆಲವೆ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡದ ಕಥನ ಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿರುವ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಓದುಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಅವರು ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರೇಮಕವಿತೆಗಳ ತುಳು ಅನುವಾದ "ಎನ್ನ ಮೋಕೆದ ಪೊಣ್ಣು" ಹಾಗೂ ನೇರ ಕಾದಂಬರಿ "ಬೊಂಬಾಯಿದ ಇಲ್ಲ್" ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು. ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರ ರೇಡಿಯೋ ಭಾಷಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ "ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪುಟಗಳು", ಗುರುಗಳಾಗಿ ತಾಯಿತಂದೆ parents as educators, ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ತಂದೆತಾಯಿ Parenting for excellence, ಉಭಯಭಾಷಾಭ್ಯಾಸಿ bilingual master, ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆಕಾಶ, ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟು ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕಗಳು, ಮೂರು ರೇಡಿಯೋ ಧಾರವಾಹಿಗಳು, ನಾಲ್ಕು ನಾಟಕಗಳು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ "ರಾಗಲಹರಿ" ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ, 'ಶಬ್ದಗಳು' ಹಾಗೂ 'ಕಾರ್ಮುಗಿಲು' ಸೆಲ್ಯುಲಾಯ್ಡಿಗೆ ಏರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ ಈಗಾಗಲೆ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೆ 'ಇ ಪುಸ್ತಕ"ಗಳಾಗಿ ಅವೆಲ್ಲ ಸಿಗಲಿಕ್ಕಿವೆ. ಪುತ್ತೂರು ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಅವರಿಗೆ "ನೆಲದ ಬದುಕು" ಎನ್ನುವ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ  ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದು  'ವಿಕ್ರಾಂತ ಕರ್ನಾಟಕ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ನಾನು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಸಖ ರುದ್ರಪ್ರಸಾದ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗಿದೆ. 'ಕೆಂಪು ಕಳವೆ' ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ಜೀವನಾನುಭದ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ "ತೀರ"ದ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಳವೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸುವಾಸಿತ ಭತ್ತದ ತಳಿ. ಬಾಸುಮತಿ ಬೆಳೆಯಲು ತಕ್ಕ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದ ಇದನ್ನ ಒಂದು ನಿರ್ಧರಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಅಕ್ಕಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಳವೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ತಳಿಯ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಗಂಧಸಾಲೆ ಅಥವಾ ಗಂಸಾಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ಭಾವಗಳ ತಾಕಲಾಟ ಹಾಗೂ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಸೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಕಳವೆಯನ್ನ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 


ಕಾದಂಬರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ "ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಇರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕತೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿ ಅಥವಾ ಬರೆದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುವಂಥದು. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಕತೆಯ 
ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟ್ಟವನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಅಂಥ ಕತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪೋಣಿಸಿದ ಒಂದು 
ಕಥಾನಕವಾಗಬಹುದು. ಅಥವಾ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಆಖ್ಯಾನವಾಗಬಹುದು. ಅದನ್ನು `ಕಾದಂಬರಿ’ ಎನ್ನುವುದು 
ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಇತರ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳಂತೆ ಆರ್ಬಿಟ್ರರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. 
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭವೋ ಎಂಬಂತೆ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಆರಂಭದ ವಿವರಗಳಿಂದ ತೊಡಗಿ ಆ ಬದುಕಿನ 
ಮುನ್ನಡೆಯ ಒಂದು ಹಂತದ ವರೆಗಿನ ಕಥೆಯನ್ನು `ಕೆಂಪು ಕಳವೆ’ ನೂರಾರು ದೃಶ್ಯಗಳಂತೆ, ನೂರಾರು ಚರಣಗಳ ಒಂದು ಹಾಡಿನಂತೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 

ಅದು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಬದುಕು ಮಹತ್ತಾದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಂತಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ಗೂಡಾಗಿಸಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಬದುಕು. ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು, ಅಥವಾ ಸುಖದಿಂದ ನೋವನ್ನು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗದ ಬದುಕು. ವಾಸ್ತವದ ನೈಜ ರೋಚಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬದುಕು. ಬದುಕೇ ಒಂದು ಬೆರಗು. ಕೆಂಪು ಕಳವೆ ಒಂದು ಗ್ರಾಮದ  ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪದರ ಪದರವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಕಥೆ."

ಶಬ್ದಗಳು, ಅರಗಿನಮನೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಮೊಗಸಾಲೆ ಹಾಗೂ ನೆನ್ನೆ ಇಂದು ನಾಳೆಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪಾತ್ರಗಳ ಮನೋ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಆಲವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಆಂಗ್ಲ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದ ಗಟ್ಟಿಯವರು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಸುಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಬರಹಕ್ಕಿಂತ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕುತ್ಸಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಹೀನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಸ್ಥಾನ ಶ್ವಾನಗಳಂತಹ ಸಾಹಿತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಾದರೂ ನಾಚುವ ಹಾಗೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಬಳಿಯ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ "ವನಶ್ರಿ"ಯೆಂಬ ತಮ್ಮ ತೋಟದ ನಡುವೆ ಅಪ್ಪಟ ಕೃಷಿಕನಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವಕನಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯವರ ಬಾಳ್ವೆ ಬಾಳ ಸಂಗಾತಿ ಯಶೋದಾರೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿದೆ.